เพียงพอนสันหลังขาว

วงศ์ (Family): MUSTELIDAE

ชื่อพื้นเมือง (Local Name): เพียงพอนสันหลังขาว

ชื่อวิทยาศาสตร์ (Scientific Name):Mustela  strigidorsa  (Gray, 1853)


ลักษณะ เป็นสัตว์กินเนื้อขนาดเล็ก จัดอยู่ในวงศ์เดียวกับนาก หมาไม้ และหมูหริ่ง มีลักษณะลำตัวยาวเพรียว ขาสั้น เคลื่อนไหวได้ว่องไว เวลาวิ่งส่วนของละตัวจะทอดแนบไปกับพื้นดิน ตัวโตเต็มวัยมีน้ำหนักตัวประมาณ 1 - 2  กิโลกรัม ลักษณะเด่นของเพียงพอนชนิดนี้คือ มีแถบสีขาวแคบๆ พาดตามแนวกึ่งกลางหลังหรือแนวสันหลัง ตั้งแต่ด้านหลังของส่วนหัวไปจนจรดโคนหาง และอีกแถบหนึ่งคล้ายคลึงกันพาดตามแนวกึ่งกลางของใต้ท้อง ขนตามลำตัวโดยทั่วไปสีน้ำตาลแก่ บริเวณข้างแก้ม ใต้คาง และใต้ลำคอมีสีเหลืองอ่อน หางยาวเป็นพวง ความยาวประมาณครึ่งหนึ่งของลำตัว และมีสีเดียวกับสีลำตัว 
ตัวเมียมีเต้านม 4 เต้า


อุปนิสัยออกหากินกลางวัน กินสัตว์ชนิดอื่นๆ เป็นอาหาร บางครั้งอาจกินสัตว์ที่มีขนาดใหญ่กว่าตัวมาก อาศัยอยู่ในโพรงไม้สูงจากพื้นดืนราว 3 - 4 เมตร


ที่อยู่อาศัยพบในป่าดงดิบเขา สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 1,200 - 2,000 เมตร ลงไปถึงป่าดิบแล้ง ป่าผลัดใบ และทุ่งหญ้าที่อยู่ในระดับสูง


เขตแพร่กระจาย  พบในประเทศสิกขิม เนปาล ประเทศจีนตอนใต้ ตอนเหนือของพม่า ลาว และประเทศไทย


สถานภาพ  มีรายงานการพบน้อยมาก ในประเทศไทยนั้นตัวแรกพบที่จังหวัดน่านในบริเวณหมู่บ้านชาวเขา ห่างจากป่าดิบแล้งออกมาประมาณ 20 กิโลเมตร ครั้งล่าสุดพบในบริเวณเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูหลวง จังหวัดเลย เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ.2531 ในบริเวณป่าผลัดใบแล้ง ผู้รายงานคือคุณอุทัย ตรีสุคนธ์ ปัจจุบันเพียงพอนสันหลังขาวจัดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ 2


สาเหตุของการใกล้สูญพันธุ์ เนื่องจากเป็นสัตว์ที่พบน้อยมากและมีจำนวนประชากรในธรรมชาติค่อนข้างต่ำ จึงหารายละเอียดเกี่ยวกับชีวิตของเพียงพอนสันหลังขาวได้น้อย ลริเวณที่พบก็ยังเป็นบริเวณใกล้ชายแดนของประเทศ 
โอกาศที่จะสูญพันธุ์ไปจากประเทศไทยจึงมีสูงมาก นอกจากนี้แหล่งที่อยู่อาศัยยังถูกทำลายลงเป็นบริเวณกว้างขวางทุกๆ ปี นอกจากนี้ยังถูกล่าจากผู้ที่มีนิสัยชอบฆ่าสัตว์เพียงเพื่อสิ่งที่ตนคิดว่าเป็น "ความสนุก"เท่านั้น เมื่อยิงได้แล้วก็ต้องโยนทรากทิ้งไป เพราะเพียงพอนเป็นสัตว์ที่มีกลิ่นเหม็นรุนแรง ใช้ทำเป็นอาหารไม่ได้