หมาไน หรือ หมาแดง



วงศ์ (Family):  CANIDAE
ชื่อพื้นเมือง (Lacal Name): หมาไน หรือ หมาแดง
ชื่อวิทยาศาสตร์ (Scientific Name): Cuon alpinus (Pallas, 1811)

ลักษณะ หมาไนหรือหมาแดงเป็นหมาป่าชนิดหนึ่งในจำนวนสองชนิดที่พบในประเทศไทย เมื่อโตเต็มวัยจะมีน้ำหนักประมาณ 15 - 20 กิโลกรัม ขนบนลำตัวทั่วไปมีสีออกน้ำตาล แก้มสีขาว ใต้คอ คาง และอกมีสีขาวอมเหลือง ใบหูมีปลายกนมมนและมีขนสีขาวอยู่โดยรอบ โคนหางมีสีแดง ตอนปลายมีสีดำ ตัวเมียมีเต้านม 12 - 14 เต้า

อุปนิสัย ออกหากินตอนเช้ามืดและตอนพลบค่ำ ในเวลากลางวันจะหลบพักนอนตามใต้ร่มไม้หรือในโพรงใต้ดิน อาหารได้แก่สัตว์ขนาดค่อนข้างใหญ่จำพวกกวาง เก้ง วัวแดง และแม้แต่เสือโคร่งหรือเสือดาวก็เคยตกเป็นเหยื่อของฝูงหมาไน หมาไนจะออกล่าเหยื่อเป็นฝูงตั้งแต่ 6 - 8 ตัว ไปจนถึงเป็นฝูงใหญ่ซึ่งบางครั้งมากกว่า 20 ตัว หมาไนชอบกินอาหารสด และจะไม่หวนกลับมากินทรากที่เหลือจากการกินครั้งก่อน สามารถผสมพันธุ์ได้ตลอดปี เดือนที่ตกลูกอ่อนอยู่ระหว่างเดือนพฤศจิกายน ไปจนถึงเดือนกุมภาพันธ์ ระยะเวลาตั้งท้อง 9 สัปดาห์ ตกลูกครั้งละ 4 - 6 ตัว จำนวนลูกต่อครอกมากที่สุดถึง 11 ตัว เมื่อตกลูกแล้วทั้งพ่อและแม่หมาไนจะช่วยกันดูแลลูกอ่อนจนกว่าจะโตพอที่จะหากินเองได้

ที่อยู่อาศัย อาศัยอยู่ในป่าดงดิบเป็นส่วนใหญ่ แต่ยังพบอยู่ตามที่ราบและบริเวณใกล้ฝั่งทะเลอีกด้วย

เขตแพร่กระจาย หมาไนมีเขตแพร่กระจายจากประเทศปากีสถาน อินเดีย เนปาล ธิเบต ไซบีเรีย จีน เกาหลี มองโกเลีย พม่า เวียตนาม ไทย ลาว เขมร ลงไปจนถึงมาเลเซีย สุมาตรา และชวา ในประเทศไทยพบทุกภาค นอกจากบริเวณลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา

สถานภาพ หมาไนยังไม่ได้รับการคุ้มครองตามกฏหมายการคุ้มครองสัตว์ป่า แต่ในอนุสัญญา CITES จัดอยู่ใน Appendix II

สาเหตุของการใกล้สูญพันธุ์ ปัจจุบันพบเหลืออยู่ในประเทศไทยน้อยมาก สาเหตุเนื่องจากป่าที่อยู่อาศัยถูกทำลายและเหยื่อจำพวก เก้ง กวาง ลดจำนวนลงอย่างรวดเร็วจนไม่เพียงพอต่อการเป็นอาหารแก่ฝูงหมาไน ทำให้ลูกอ่อนที่เกิดมามีจำนวนน้อยตัว และอยู่ไม่รอดจนถึงเต็มวัย นอกจากนี้ในบางพื้นที่ยังมีการล่าหมาไนอีกด้วย จำนวนหมาไนจึงลดลงอย่างรวดเร็ว