
วงศ์ (Family): DUGONGIDAEลักษณะ พะยูนเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่งที่อาศัยอยู่ในทะเล มีลำตัวเพรียวรูปเหมือนกระสวย หางแยกเป็นสองแฉกวางขนานกับพื้นในแนวราบ ไม่มีครีบหลัง ปากอยู่ตอนล่างของส่วนหน้า ริมฝีปากบนมีลักษณะเป็นก้อนเนื้อหนารูปสี่เหลี่ยมคล้ายจมูกหมู เมื่อยังมีอายุน้อยสีของลำตัวจะออกขาว แต่เมื่อโตเต็มที่จะมีสีเทาอมน้ำตาล น้ำหนักตัวเต็มวัยประมาณ 300 กิโลกรัม
ชื่อพื้นเมือง (Local Name): พะยูน
ชื่อวิทยาศาสตร์ (Scientific Name): Dugono dugong (Muller, 1776)
อุปนิสัย พะยูนจะอยู่รวมกันเป็นครอบครัว และหลายครอบครัวจะมาหากินรวมกันเป็นฝูงใหญ่ ตกลูกครั้งละเพียง 1 ตัว และต้องใช้เวลาตั้งท้องนานถึง 1 ปี พะยูนจะมีขนาดเต็มที่เมื่ออายุประมาณ 13 - 14 ปี
ที่อยู่อาศัย พะยูนออกหากินทั้งกลางวันและกลางคืน ชอบอาศัยกินพืชพวกหญ้าทะเลตามพื้นท้องทะเลชายฝั่ง
เขตแพร่กระจาย พะยูนมีเขตแพร่กระจายตั้งแต่ปบริเวณชายฝั่งตะวันออกของทวีปอาฟริกา ทะเลแดง ไปตลอดแนวชายฝั่งของมหาสมุทรอินเดียจนถึงประเทศฟิลิปปินส์ ฟอร์โมซา (ไต้หวัน) และตอนเหนือของออสเตรเลีย ในประเทศไทยพบได้ไม่บ่อยนักบริเวณชายฝั่งอ่าวไทยแถบจังหวัดระยอง ชลบุรี ประจวบคีรีขันธ์ และชายฝั่งทะเลอันดามันแถบจังหวัดภูเก็ต พังงา และกระบี่
สถานภาพ ปัจจุบันพบน้อยมาก พะยูนที่ยังหลงเหลืออยู่ก็เป็นกลุ่มเล็กๆ หรือบางครั้งก็พบอยู่ตามลำพัง โดยอาจเข้ามาจากน่านน้ำประเทศใกล้เคียง พะยูนจัดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ 2 และจัดโดยอนุสัญญา CITES ไว้ใน Appendix I
สาเหตุของการใกล้สูญพันธุ์ พะยูนมักถูกล่าเพื่อเอาเนื้อไปประกอบอาหาร เอาน้ำมันไปใช้เป็นเชื้อเพลิง ประกอบกับที่พะยูนแพร่พันธุ์ได้ช้ามาก นอกจากนี้มลภาวะที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงขึ้นกับสภาพแวดล้อมชายฝั่งทะเล ได้ทำลายแหล่งหญ้าทะเลและสาหร่ายที่เป็นอาหารไปเป็นจำนวนมาก และทำลายที่อยู่อาศัยของพะยูน จนน่าเป็นห่วงว่าพะยูนอาจสูญสิ้นไปจากประเทศไทยในไม่ช้านี้

|
|
|